Als je zegt: “Ik wil afvallen”, lijkt dat op het eerste gezicht een heel duidelijk doel. Misschien heb je een bepaald gewicht in je hoofd. 70 kilo. 65 kilo. Of misschien wil je simpelweg “een paar kilo kwijt”.
Maar als we iets verder kijken, is het interessant om jezelf af te vragen: waarom wil je eigenlijk afvallen?
Want achter die wens zit vaak een heel andere reden. Misschien wil je minder gezondheidsrisico’s lopen. Misschien wil je makkelijker kunnen bewegen. Misschien wil je je fitter voelen, beter slapen of weer comfortabel in je kleding zitten. Of misschien merk je dat je lichaam de afgelopen jaren veranderd is en wil je daar graag iets mee.
Dat verschil is belangrijk. Want wanneer je doel alleen maar een getal op de weegschaal is, kan het gebeuren dat je steeds strenger voor jezelf wordt om dat getal te bereiken. Terwijl je uiteindelijk misschien al precies hebt bereikt waar je eigenlijk naar op zoek was.
Een getal vertelt maar een klein stukje van het verhaal
De weegschaal is verleidelijk. Je stapt erop, ziet een getal en hebt meteen het gevoel dat je weet hoe het ervoor staat.
Maar wat vertelt dat getal eigenlijk?
Je gewicht is een optelsom van allerlei verschillende dingen: onder andere spieren, botten, organen, vet en vocht. En vooral dat laatste kan behoorlijk schommelen.
Je gewicht kan van dag tot dag veranderen zonder dat je lichaam ineens meer of minder vet heeft opgeslagen. Een zoute maaltijd, een warme dag, hormoonschommelingen, een andere hoeveelheid voedsel in je maag en darmen of simpelweg hoeveel je hebt gedronken, kunnen allemaal invloed hebben op het getal op de weegschaal.
Daarom betekent een halve kilo meer op de weegschaal niet automatisch dat je een halve kilo bent aangekomen in vet. En andersom betekent een halve kilo minder niet automatisch dat je een halve kilo vet bent kwijtgeraakt.
Veel mensen hebben een weegschalen die bijvoorbeeld je vetpercentage, spiermassa en vochtpercentage proberen te berekenen. Dat klinkt heel precies, maar ook deze metingen zijn niet zo nauwkeurig als het getal op het scherm misschien doet vermoeden. De uitkomst kan onder andere beïnvloed worden door vocht, het moment van meten en de omstandigheden waaronder je meet.
Het kan dus helpen om niet te veel betekenis te geven aan één meting.
Wil je een getal behalen of wil je iets bereiken?
Dat is misschien wel de belangrijkste vraag.
Stel dat je zegt: “Ik wil 5 kilo afvallen.” Vraag jezelf dan eens af wat die 5 kilo voor jou moet opleveren.
Wil je je gezonder voelen?
Wil je je bloeddruk of andere gezondheidsrisico’s verbeteren?
Wil je makkelijker de trap op kunnen lopen?
Wil je weer zonder moeite een wandeling maken?
Wil je dat fietsen, tuinieren of spelen met je kinderen gemakkelijker wordt?
Wil je je prettiger voelen in je lichaam?
Of wil je vooral weer passen in een bepaalde kledingmaat?
Dat zijn allemaal andere doelen. En opvallend genoeg hoeft voor veel van die doelen het gewicht niet eens tot een specifiek getal te dalen. -- lees hier ook mijn blog over doelen stellen --
Misschien voel je je al fitter na een relatief kleine verandering in je leefstijl. Misschien zit je kleding comfortabeler. Misschien kun je weer een stuk verder wandelen. Misschien heb je meer energie.
Dat zijn óók resultaten.
En misschien wel resultaten die veel meer zeggen over hoe het werkelijk met je gaat dan het getal op de weegschaal.
-- Wil jij bewust met je leefstijl aan de slag, mijn gids "Meer dan eten" kan je hier goed bij helpen.
De valkuil van een eindgewicht
Een concreet eindgewicht kan motiverend zijn. Je weet waar je naartoe wilt en kunt onderweg je voortgang bekijken.
Maar er zit ook een valkuil in.
Wanneer je jezelf vertelt dat je pas klaar bent als je bijvoorbeeld 65 kilo weegt, kan het verleidelijk worden om steeds strenger te worden wanneer dat getal niet snel genoeg in beeld komt.
Nog iets minder eten. Nog een tussendoortje schrappen. Toch maar extra sporten. In het weekend minder nemen. En als de weegschaal vervolgens niet doet wat je had gehoopt, voelt dat misschien alsof je hebt gefaald.
Terwijl je lichaam gewoon doet wat een lichaam doet.
Een afvalproces verloopt niet altijd in een rechte lijn. Er zijn weken waarin je gewicht daalt, weken waarin er weinig gebeurt en momenten waarop het gewicht tijdelijk weer wat hoger is. Dat betekent niet automatisch dat je goed of fout bezig bent.
De grootste valkuil ontstaat wanneer je jezelf lange tijd heel streng houdt om dat ene getal te bereiken. Je bereikt uiteindelijk je streefgewicht en denkt: “Ik ben er!”
Maar wat dan?
Als je vervolgens terugvalt in je oude gewoontes, komt het gewicht vaak weer terug. Niet omdat je geen discipline hebt, maar omdat de manier waarop je hebt geleefd om dat gewicht te bereiken misschien helemaal niet vol te houden was.
Het doel zou daarom niet alleen moeten zijn om een bepaald gewicht te bereiken, maar vooral om gewoontes te ontwikkelen die je ook daarna kunt blijven volhouden.
70,1 of 69,5 kilo: ziet iemand het verschil?
Waarschijnlijk niet.
En toch kunnen we onszelf behoorlijk druk maken over zo’n verschil.
Je staat op de weegschaal en ziet 70,1 kilo. De volgende ochtend is het 69,5 kilo. Misschien geeft dat laatste getal je een goed gevoel. Alsof je ineens een belangrijke grens hebt gepasseerd.
Maar als je in de spiegel kijkt, zie je waarschijnlijk geen verschil.
De mensen om je heen zien het al helemaal niet.
Dat klinkt misschien wat flauw, maar het kan een belangrijke relativering zijn. Want soms zijn we ontzettend gefocust op veranderingen die op de weegschaal groot voelen, maar in werkelijkheid nauwelijks zichtbaar of merkbaar zijn.
Als je jezelf iedere dag laat beïnvloeden door een getal dat van nature schommelt, kan de weegschaal daardoor meer invloed op je humeur krijgen dan nodig is.
Misschien is het daarom goed om jezelf af en toe af te vragen:
Hoe gaat het eigenlijk met mij, los van wat de weegschaal zegt?
Je kleding kan een verrassend goede graadmeter zijn
Een van mijn favoriete manieren om te merken hoe het met je gewicht gaat, is eigenlijk heel simpel: je kleding.
Niet omdat een bepaalde maat het ultieme doel moet zijn, maar omdat kleding een praktische graadmeter kan zijn van veranderingen die je zelf merkt.
Zit die broek nog hetzelfde als een paar maanden geleden?
Zit je favoriete trui comfortabel?
Voelt je kleding ruimer of juist wat strakker?
Vooral wanneer je langere tijd niet op je gewicht hebt gelet, kan kleding je iets vertellen wat de weegschaal niet altijd goed weergeeft.
En het werkt ook andersom.
Merk je dat je kleding langzaam wat strakker gaat zitten? Dan kan dat een mooi moment zijn om eens bewust naar je voeding en leefstijl te kijken.
Niet met paniek. Niet met een streng dieet. Maar gewoon met aandacht.
Hoe ziet mijn eetpatroon er momenteel uit?
Eet ik nog voldoende groenten, fruit en vezels?
Neem ik vaker iets tussendoor?
Zijn de porties ongemerkt groter geworden?
Drink ik vaker calorierijke dranken?
Beweeg ik nog net zoveel als een tijdje geleden?
Zijn mijn vaste gewoontes veranderd?
Soms zijn het kleine veranderingen die er langzaam insluipen. En juist door daar op tijd bewust van te worden, kun je voorkomen dat je later het gevoel krijgt dat je ineens “veel moet afvallen”.
Kijk verder dan de weegschaal
Afvallen kan een prima doel zijn. Zeker wanneer je gewicht een rol speelt bij je gezondheid of wanneer je merkt dat bewegen en dagelijkse activiteiten lastiger worden.
Maar probeer het doel breder te maken dan alleen een getal.
Misschien wil je je conditie verbeteren. Misschien wil je sterker worden. Misschien wil je minder snel buiten adem zijn. Misschien wil je lekkerder in je vel zitten. Misschien wil je gezondheidsrisico’s verkleinen.
Dan zijn er veel meer manieren om vooruitgang te meten.
Kijk bijvoorbeeld naar:
- hoe gemakkelijk je beweegt;
- hoe je kleding zit;
- hoeveel energie je gedurende de dag hebt;
- hoe je conditie zich ontwikkelt;
- hoe sterk je bent;
- hoe je dagelijkse activiteiten ervaart;
- hoe regelmatig en bewust je eet;
- en natuurlijk, wanneer dat relevant is, naar medische waarden die je samen met je zorgprofessional kunt volgen.
De weegschaal mag daar onderdeel van zijn, maar hoeft niet de hoofdrol te spelen.
En als je wél een bepaald gewicht wilt bereiken?
Dat mag natuurlijk ook.
Er is niets mis met een streefgewicht. Het wordt alleen belangrijk om jezelf niet volledig afhankelijk te maken van dat ene getal.
Want stel dat je uiteindelijk 71,8 kilo weegt in plaats van de gewenste 69,5 kilo. Is dat dan werkelijk een mislukking?
Natuurlijk niet.
Je lichaam is geen machine die je precies op een bepaald getal kunt instellen. En 2300 gram zegt ontzettend weinig over je gezondheid, je conditie of hoe je je voelt.
Misschien is 69,8 kilo voor jouw lichaam op dat moment juist een heel prima gewicht. Misschien zit je kleding goed, beweeg je gemakkelijk, eet je op een manier die je kunt volhouden en voel je je fit.
Dan is de vraag niet: “Waarom ben ik geen 69,5?”
Maar eerder: “Wat wil ik eigenlijk nog verbeteren?”
En misschien is het antwoord wel: helemaal niets.
Maak van afvallen geen eindstation
Misschien is dat uiteindelijk de belangrijkste boodschap.
Afvallen is geen project dat je zo snel mogelijk moet afronden om daarna weer terug te keren naar je oude leven.
Als je wilt afvallen, probeer dan vooral te kijken naar de reden erachter.
Waarom wil ik dit? Wat hoop ik ermee te bereiken?
Als het antwoord is dat je gezonder wilt worden, kijk dan naar gezondheid.
Als je makkelijker wilt bewegen, kijk dan naar bewegen.
Als je meer energie wilt, kijk dan naar slaap, voeding, beweging en ontspanning.
En als je merkt dat je kleding steeds strakker gaat zitten, zie dat dan niet als een reden voor paniek, maar als een vriendelijk seintje om weer wat bewuster naar je gewoontes te kijken.
Want uiteindelijk is 70,1 kilo of 69,5 kilo voor de buitenwereld gewoon… jij.
Niemand ziet dat verschil aan je.
Wat mensen wél kunnen merken, is dat je lekkerder in je vel zit, makkelijker beweegt, meer energie hebt en met meer vertrouwen in het leven staat.
Dus voordat je jezelf een nieuw streefgewicht geeft, vraag jezelf eens af: waarom wil ik eigenlijk afvallen?
Het antwoord op die vraag is waarschijnlijk veel waardevoller dan het getal op de weegschaal.
Wil je graag begeleid worden naar een gezondere leefstijl, neem vrijblijvend contact met mij op voor een kennismakingsgesprek. Of bekijk de mogelijkheden in begeleiding via Coaching op maat.
Reactie plaatsen
Reacties